Toegankelijk Brussels openbaar vervoer? We werken eraan!

Elk jaar op 3 december vindt de Internationale Dag voor Personen met een Beperking plaats. Het perfecte moment om een stand van zaken op te maken van wat wij doen om het Brussels openbaar vervoer toegankelijker te maken. Het minste wat je kan zeggen is dat er wat bougeert bij de MIVB.

De MIVB wil haar net toegankelijk maken voor alle reizigers. Als we die doelstelling willen bereiken, dan moeten we ons openbaar vervoer aanpassen aan mensen met beperkte mobiliteit zodat we hun reis makkelijker, comfortabeler en aangenamer maken. En daar profiteren uiteindelijk alle reizigers van. We komen gelukkig geen ideeën tekort. De MIVB werkt samen met het Brussels Gewest en de betrokken verenigingen om die ambitie waar te maken.

Met AccessiTram, stap je niet meer “op” of “van” de tram

Vroeger stapte je “op” de tram. Alle trams hadden namelijk een opstap, enkele treden die het voor mensen met beperkte mobiliteit moeilijk of onmogelijk maakten om de tram te nemen. Met de komst van lagevloertrams werd dat voor een stuk opgelost. Maar de ruimte tussen perron en tram blijft een heikel punt en iets waar we oplossingen voor zoeken.

De MIVB blijft in 2021 haar plannen voor een betere toegankelijkheid van het tramnet verder uitvoeren. We noemen dit zelf “AccessiTram“. Onze ambitie is om de ervaringen te verbeteren van tramreizigers met beperkte mobiliteit. We begonnen drie jaar geleden, met de inhuldiging van tramlijn 9.

Vandaag zijn tramlijnen 7 en 9 de meest toegankelijke van ons net. Op die lijnen testen we de innovaties van de MIVB op vlak van toegankelijkheid, voor we ze progressief uitrollen op het hele net.

Draagbare oprijplaat in onze trams

De MIVB lanceerde in 2020 een pilootproject op tramlijn 7, door een draagbare oprijplaat te voorzien in de tram. Die oprijplaat is vrij beschikbaar. Iedereen die aanwezig is in de tram kan een reiziger met beperkte mobiliteit dus helpen. De oprijplaat overbrugt de ruimte tussen het perron en de tram en vergemakkelijkt zo vooral reizen voor mensen in een rolstoel.

Perronranden die ruimte tussen perron en tram opvullen

Om de ruimte tussen perron en tram op te vullen – we noemen die in het jargon de “lacune” – nemen we ook andere initiatieven. Eén daarvan zijn de perronranden die onlangs hun opwachting maakten op ons net. We ontwikkelden dit systeem in samenwerking met CAWaB (Collectif Accessibilité Wallonie Bruxelles). Dankzij perronranden kunnen mensen met beperkte mobiliteit in alle autonomie de tram nemen.

De perronrand bestaat uit een rubberen strook die langs het perron wordt aangebracht, op de plaats waar het is verhoogd tot hetzelfde niveau als de tramvloer. Deze rand verkleint de afstand tussen perron en voertuig tot een minimum, zodat rolstoelgebruikers er overheen kunnen rijden en zo zelfstandig in en uit de tram geraken.

Dit is niet enkel goed nieuws voor rolstoelgebruikers. De open ruimte kan soms ook een probleem zijn voor andere reizigers zoals ouderen, reizigers met een caddie, ouders met een kinderwagens, etc.

Met de perronranden is er dus geen niveauverschil meer en stap je dus niet meer “op” of “van” de tram. Nu stap je binnen of buiten!

Ons net en onze voertuigen passen zich aan

  • Om de perronranden overal op het tramnet te kunnen plaatsen, moeten we ook de toegankelijkheid van al onze perrons en voertuigen in het geheel aanpakken. Zo zullen al onze nieuwe trams gebouwd worden met een hoogte van 31 centimeter. Dat is dezelfde hoogte als de vloer van onze meest recente trams: de T3000, T4000 en binnenkort de TNG. Zo werken we de verticale lacune weg en kan de perronrand de horizontale overbruggen.
  • De trams 3000 en 4000 kregen ook aanpassingen voor een betere toegankelijkheid, door de huidige drempels te vervangen door drempels met een schuine kant, voor optimale toegankelijkheid.
  • Binnenkort krijgen onze trams 3000 en 4000 blauwe knoppen op de deuren, specifiek voor mensen met beperkte mobiliteit. Wanneer je op de knop drukt, dan trek je de aandacht van de bestuurder, schakel je de automatische sluiting van de deuren uit en activeer je de camera’s. Deze nieuwe blauwe knoppen bevinden zich al standaard in de nieuwe TNG, die binnenkort op het MIVB-net verschijnt.
  • Aan de haltes is er een specifiek logo op de grond, dat aangeeft waar een rolstoelgebruiker zich best opstelt om meteen toegang te krijgen tot de juiste plaats in het voertuig.
  • We doen ook inspanningen op vlak van signaletiek. De halteborden van tramlijnen waar de toegankelijkheid het best is, krijgen een oranje sticker met de afbeelding van een rolstoelgebruiker met begeleider. Die aanduiding zal verder evolueren naar wat vandaag al op ons busnet bestaat.

AccessiBus, op weg naar een steeds toegankelijker busnet

Op het einde van 2021 zullen al onze lijnen AccessiBus zijn. Zo komen we aan het einde van een project dat al in 2012 van start ging. AccessiBus wil, in onvervalst MIVB-jargon, zeggen dat deze lijnen en alle haltes zijn voorzien van specifieke informatie over de toegankelijkheid voor rolstoelgebruikers.

De MIVB deelt die informatie via haar website, de halteborden en aan boord van haar voertuigen via de dynamische schermen. Zo kan een reiziger in een rolstoel zijn rit helemaal voorbereiden.

Zo’n proces veronderstelt uiteraard dat de oprijplaten van onze bussen goed werken. Op dat vlak hebben we enorme inspanningen geleverd op vlak van het onderhoud van deze systemen, wiens beschikbaarheid voortdurend verandert.

Tenslotte is er het menselijke aspect van toegankelijkheid, dat essentieel is. Op dat vlak versterkt de MIVB de basisopleiding van haar personeel via permanente vorming. Het gaat dan over hoe je een klant ontvangt, uiteraard met bijzondere aandacht voor toegankelijkheid.

Toegankelijke metrostations

Het spreekt voor zich dat het niet gemakkelijk is om een bestaand metrostation aan te passen en toegankelijk te maken. Dat vergt tijd, want je moet ook rekening houden met de ruimte op de openbare weg en dus gemeentelijke en gewestelijke plannen, adviezen van overlegcommissies, etc. De MIVB en Brussel Mobiliteit ijveren samen elke dag voor meer toegankelijkheid in onze stations.

Vandaag zijn 50 van de 69 premetro- en metrostations uitgerust met liften en installeert Brussel Mobiliteit er nieuwe in verschillende stations. Brussel Mobiliteit waakt er ook over dat er bij elke renovatie het stations toegankelijk wordt gemaakt.

Zo lopen de werken op hun einde in Maalbeek (installatie van een lift tussen de Wetstraat en de Etterbeeksesteenweg), Kunst-Wet (installatie van een lift vlakbij toegang 3 die overstap tussen lijnen 1-5 en 2-6 moet vergemakkelijken), Hallepoort (indienststelling midden november van liften kant tram, met nieuwe toegang op de weg, installatie van liften aan de kant van de metro is bezig).

In station Park zijn werken van lange duur aan de gang voor de installatie van een lift terwijl station Roodebeek sinds kort volledig is uitgerust. Op onze website en app kan je de beschikbaarheid van onze liften in real time bekijken.

Nieuwe aangepaste voertuigen

De M7

De MIVB kocht recent nieuwe voertuigen aan. Bij de metro gaat het om de M7, die we in juli 2021 in dienst namen. Deze splinternieuwe metro rijdt op lijnen 1-5 en heeft verschillende nieuwigheden. Hij opent zijn deuren automatisch in elk station. Dankzij de lage vloer raakt iedereen met beperkte mobiliteit vlot in en uit de metro.

Terwijl in de oudere metro’s MX, die op lijnen 2-6 rijden, de zone voor rolstoelgebruikers zich voor of achteraan bevindt, is dat bij de M7 anders. De zone die speciaal is ingericht om een veilige en comfortabele rit te hebben bevindt zich in het midden van het voertuig.

Binnenkort de TNG

Binnenkort verwachten we een nieuwe tram op ons net: de TNG (Tram New Generation). Hij is met zijn lage vloer beter aangepast aan mensen met beperkte mobiliteit: je kan er makkelijk in en uit. Hij is ruimer en heeft ook een mechanische oprijplaat die iedereen makkelijk kan openklappen zodat iemand in een rolstoel de tram kan binnenrijden.

Toegankelijkere bussen

De nieuw aangekochte bussen van de MIVB beantwoorden aan de Europese toegankelijkheidsnormen. In 2021 werkte de MIVB aan de verbetering van haar lastenboeken, zodat de toegankelijkheid specifiek erin werd geïntegreerd en aangepast aan de noden van de reizigers. Dit werk was mogelijk dankzij de goede samenwerking met de verenigingen actief op vlak van toegankelijkheid.

Website

Je denkt er misschien niet spontaan aan, maar toegankelijkheid betekent ook een vlotte toegang tot informatie. Zo vindt je op onze website een gids voor reizigers met een handicap. Deze gids is beschikbaar in drie talen. Hij werd opgesteld volgens principes voor makkelijk lezen en begrijpen, waardoor ook mensen met een intellectuele beperking toegang krijgen tot de juiste informatie.

We verbeteren ook onze website door onder meer de navigatie voor slechtzienden te vereenvoudigen. Bij de bouw van onze nieuwe website, waaraan we begonnen in 2021, zullen we toegankelijkheid van bij het begin integreren. De site zal dus conform de internationaal geldende normen respecteren.

Meer toegankelijkheid binnen de MIVB

Wij tellen bijna 10.000 medewerkers. We groeien elk jaar en willen iedereen de kans geven om bij ons te kunnen werken. Ook als je een handicap hebt.

Omdat de MIVB een weerspiegeling is en wil zijn van de maatschappij, hebben we een ambitieus diversiteitsbeleid, waarover je meer te weten komt in onze podcast met onze diversiteitsmanager Tamara Eelsing. Naast diversiteit op vlak van origine of geslacht, zoekt ons bedrijf ook de juiste medewerkers bij gehandicapten en past ze zich aan aan de specifieke noden van die kandidaten.

Om die uitdaging aan te gaan werkt de MIVB al jaren samen met de vzw Diversicom en neemt ze deel aan heel wat acties. Dit partnership leidde al tot vele stages en ook tot de ondertekening van een contract van onbepaalde duur.

Andere diensten

Assistentie in onze stations

De MIVB biedt assistentie aan iedereen die in onze stations moeilijkheden heeft om de ruimte tussen het perron en het metrostel te overbruggen. Je kan deze begeleiding boeken via de telefoon of het internet. Het is ook mogelijk om beroep te doen op onze medewerkers door op de knop van een infozuil in het station te drukken.

TaxiBus

TaxiBus is onze vervoersdienst die voorbehouden is voor gehandicapten. Het is collectief vervoer die op aanvraag die ritten van deur tot deur aanbiedt. Taxibus is heel het jaar door actief, van 5 uur ’s ochtends tot 1 uur ’s nachts.

Toegankelijkheid, een zaak van alle openbare vervoersmaatschappijen

Sinds 2020 hebben de vier Belgische openbaar vervoersmaatschappijen (NMBS, De Lijn, TEC en de MIVB) een manager die zich specifiek bezighoudt met toegankelijkheid. Deze vier managers kennen mekaar en werken samen aan projecten. Het doel? De coherentie en de kwaliteit van de toegankelijkheid van het Belgisch openbaar vervoer versterken.