Onderhoud van de bovenleidingen…om jouw tram te laten rijden!

De bovenleidingen maken deel uit van het Brusselse landschap, als je er niet op let, kijk je er gewoon naast. Maar zonder deze bovenleidingen zou de tram niet kunnen rijden. 

Brussel is overspannen met meer dan 300km bovenleidingen. Door deze leidingen loopt maar liefst 700 volt: dit is de elektriciteit die er via de stroomafnemers (ook “pantografen” genoemd) voor zorgt dat onze trams kunnen rijden.

De veiligheidsvoorschriften bij het uitvoeren van de installatie en het onderhoud van deze leidingen zijn niet min, en het duurt enkele jaren tot je de stiel helemaal onder de knie hebt. Van Patrick kunnen we intussen wel zeggen dat hij de kneepjes van het vak kent: 36 jaar geleden begon hij als chauffeur te werken op de dienst “Bovenleidingen” en nu is hij er de verantwoordelijke voor de onderhoudswerken. Aan zijn bureau in de De Bonnestraat, aan het Weststation, vertelt hij ons meer over deze onmisbare kabels.

chef entretien lignes aériennes stib bovenleidingen

Patrick werkt al 36 jaar bij de MIVB

De dienst “Bovenleidingen” beschikt over 6 vrachtwagens met een geïsoleerd platform en 2 “giraffen”, vrachtwagens met een platform dat tot 28 meter hoog kan. Hier heb je maar beter geen last van hoogtevrees!

camion entretien lignes aériennes tram bovenleidingen

camion 406 stib lignes aériennes bovenleidingen
Het werk bestaat voor 70% uit onderhoud en voor 30% uit de installatie van nieuwe bovenleidingen, zoals bijvoorbeeld op de werf van de toekomstige tram 9. De werknemers werken in een 3-ploegenstelsel zodat er 24u/24 een ploeg beschikbaar is. Op sommige plaatsen is het bovendien niet mogelijk om overdag het onderhoud uit te voeren door het té drukke verkeer. Alles samen zorgt dat ervoor dat elke bovenleiding in Brussel om de drie maanden een onderhoud krijgt.

Het team van Patrick moet ook tussenkomen wanneer een vrachtwagen ergens een bovenleiding afgerukt heeft. Sommige andere ongevallen kunnen ook schade aan bovenleidingenveroorzaken, zoals het ongeval van 1 juli waarbij een paal werd geraakt. Eerst moest natuurlijk iedereen en alles in veiligheid gebracht worden,  daarna kreeg de paal een nieuwe fundering en pas vervolgens konden de bovenleidingen opnieuw geïnstalleerd worden. Er is heel wat creativiteit aan te pas gekomen: tijdens het bouwverlof is het namelijk niet zo gemakkelijk om aan beton geraken. De werken waren uiteindelijk vroeger gedaan dan voorzien en tram 62 kon op woensdag 5 juli terug rijden.

De zomer is een kritieke periode voor de bovenleidingen

Wij hebben jullie al verteld over de moeilijkheden die er in de herfst en in de winter zijn voor de tram. Als het warm weer is, gaan de bovenleidingen veeleer ontspannen. Hierdoor ontstaat het risico dat de stroomafnemer van de tram vast komt te zitten, en de tram dus niet verder kan. Dat is dus wat we bedoelen als we het hebben over “defecte stroomafnemer“.  Om dit verschijnsel in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen, komen er beetje bij beetje nieuwe “spanners” over het hele netwerk. Die nieuwe toestellen kunnen de spanning van de bovenleidingen automatisch regelen, wat dan niet meer manueel moet gebeuren. Zo sparen we heel wat tijd uit en kunnen we de bovenleidingen nog beter onderhouden!